Năm 1885, trong khi thực hiện nhiệm vụ khảo sát mở tuyến đường dây thép nối liền Đà Nẵng và Huế, Camille Paris – một viên chức phụ trách viễn thông người Pháp – đã tình cờ lạc bước vào thung lũng Mỹ Sơn.

Phát hiện chấn động

Bị che phủ dưới tán rừng rậm rạp nhiệt đới là hơn 70 tòa đền tháp gạch cổ kính rêu phong còn gần như nguyên vẹn. Báo cáo ban đầu của ông lập tức gây chấn động giới nghiên cứu khảo cổ phương Tây.

Chính phát hiện lịch sử này đã thôi thúc các học giả EFEO như Parmentier, Finot lên đường mở các chiến dịch khai quật bài bản, cứu vãn hàng ngàn cổ vật vô giá về cho bảo tàng.